ÜST DÜZEY YÖNETİCİ EĞİTİMİ

Üst Düzey Yönetici Eğitimi Konuları

1. Güncel Yönetim Kavramları

• Yönetim biliminin tarihi: Taylor → Fayol → Drucker → Senge → Hamel
• Modern eğilimler: çevik, dağıtılmış liderlik, ESG, dijital dönüşüm
• Üst yönetim sorumluluğu: strateji + insan + yatırımcı + uyum + kültür
• CEO ↔ CFO ↔ COO ayrımı: yetki + KPI + zaman ufku farklı
• Yönetim Kurulu ile ilişki: oversight (denetim) ↔ execution (icra) ayrımı

2. Organizasyon ve Yapı

• Fonksiyonel (her departman ayrı) ↔ ürün bazlı ↔ matris
• Düz yapı: hızlı karar, az kademe; geniş kontrol açısı
• Holacracy / Sosyokrasi → karar yetkisinin dağıtılması
• Agile yapı: küçük ekip + ürün sahibi + sprint disiplini
• Conway yasası: organizasyon yapısı ürün mimarisini şekillendirir

3. Kurum Kültürü

• Schein 3 katman: artefakt + iddia edilen değer + temel varsayım
• Kültür haritalama: hikaye, ritüel, kahraman, sembol, ödüllendirme
• "Culture eats strategy for breakfast" (Drucker) → kültür stratejiden güçlü
• Üst yönetim örnek oluşu: söylediğin değil yaptığın kültür yayılır
• Kültür dönüşümü: 18-36 ay; davranış değişikliğinden yola çıkar

4. Yöneticilik ve Liderlik

• Yönetici → sistem ↔ lider → insan + vizyon (Kotter)
• Otorite (pozisyon) ↔ etki (ilişki + kanıt + tutarlılık)
• Level 5 lider (Collins): mütevazı irade + profesyonel kararlılık
• Liderlik stilleri (Goleman): vizyoner / koç / ilişkici / demokratik / hızlandırıcı / komuta
• Hizmetkar liderlik (Greenleaf) → önce ekip, sonra sonuç

5. Stratejik Düşünce

• Stratejik soru: "5 yıl sonra nerede olmak istiyoruz, neden?"
• Vizyon ↔ misyon ↔ değer ↔ amaç (purpose) farkları
• Senaryo planlama (Shell modeli): 3 senaryo + her birine cevap
• Sigorta düşüncesi: en kötü olursa şirket ne yapar?
• Stratejik öncelik 3'ten az olmalı → daha fazlası odak kaybı

6. Stratejik Planlama

• Stratejik plan iskeleti: durum + hedef + yol + plan + ölçüm
• Analiz araçları: SWOT, PESTEL, Porter 5 Force, BCG matris
• Stratejik hedef: SMART + cesur (BHAG)
• Uygulama yol haritası: kim + ne + ne zamana kadar + nasıl ölçülecek
• Strategy on a page → tek sayfa stratejik özet

7. Stratejik Yönetim

• Plan ↔ uygulama bağı: en zayıf halka her zaman uygulamadır
• OPEX projesi izleme: aylık operasyonel review
• Strateji sapması: çevre değişti mi, varsayım çürüdü mü?
• Yıllık yenileme: hedef değil, ulaşım yolu güncellenir
• Stratejik gündem ↔ günlük gündem dengesi → bölünmüş takvim

8. Hedeflerle Yönetim

• MBO (Drucker) → katılımcı hedef belirleme + periyodik review
• OKR (Doerr): Objective (nitel) + 3-5 Key Result (nicel)
• 4DX (Covey): WIG + lead measure + scoreboard + cadence
• KPI tasarımı: ölçülebilir + etkilenebilir + anlamlı + zamanlı
• Hedef kaskadı: şirket → departman → ekip → birey hizalama

9. Performans Yönetimi

• Balanced Scorecard (Kaplan-Norton): finansal + müşteri + süreç + öğrenme
• Lead (öncü) ↔ lag (gerçekleşen) gösterge dengesi
• Dashboard tasarımı: 5-7 ana KPI; üst sayfa, detay alt
• Çeyrek business review (QBR) → düzenli ritüel
• Yönetim Kurulu raporu: 1 sayfa özet + 10-15 sayfa detay

10. Karar Verme

• Karar matrisi: tek kişi mi, grup mu? geri çevrilebilir mi?
• Tip 1 karar (geri çevrilemez) → yavaş ve titiz
• Tip 2 karar (geri çevrilebilir) → hızlı ve cesur (Bezos)
• Bilişsel önyargılar: confirmation, sunk cost, anchoring, recency
• Pre-mortem: "bir yıl sonra başarısız oldu, neden?" → riskleri öne çıkar
• Karar günlüğü: ne karar, hangi varsayım, nasıl gözden geçirilecek

11. Analitik ve Sentetik Düşünme

• MECE prensibi: Mutually Exclusive, Collectively Exhaustive
• Issue tree → karmaşık problemi ağaca böl
• Pyramid principle (Minto): cevaptan başla, gerekçeyi sonra
• İndüktif (örnekten kurala) ↔ dedüktif (kuraldan örneğe)
• Sistemik düşünme (Senge): nedensellik döngüleri, gecikme, kaldıraç noktası

12. Takım Kurma ve Yönetme

• C-level ekip = doğru roller × doğru insanlar × doğru ritüel
• Lencioni 5 disfonksiyon: güven → çatışma → bağlılık → hesap → sonuç
• Yetenek havuzu: 9-box (performance × potential)
• Succession plan: kritik 10-15 pozisyon, her biri 2 yedek
• Onboarding 90 gün: yeni C-level için yapılandırılmış giriş planı

13. İletişim ve İlişki Yönetimi

• İç iletişim: town hall + e-mail + 1:1 + skip-level
• Yatırımcı iletişimi (IR): çeyrek toplantı, ESG raporu, yıllık rapor
• Medya disiplini: tek mesaj, sözcü tek, "no comment" stratejisi
• Krizde iletişim: hızlı + gerçek + insani + tutarlı
• Stakeholder map: kim ne bekliyor, ne sıklıkta iletişim?

14. Motivasyon Yönetimi

• İçsel motivasyon (Pink): özerklik + ustalık + amaç
• Üst yönetimin rolü: vizyon ↔ tanıma ↔ örnek oluş
• Tanıma kuralı: spesifik + zamanında + samimi
• "Amaç" (purpose) işle iş yaşamı arasında bağ kurar
• Sürdürülebilir motivasyon: kısa vadeli ödülden uzun vadeli anlamla beslenir

15. Çatışma Yönetimi

• C-level çatışma türleri: kaynak (bütçe), öncelik (strateji), kişilik (ego)
• Departmanlar arası: silo etkisi → ortak hedef çözüm
• CEO arabulucu rolü: tarafsız, kuralları hatırlatır, kararı çıkartır
• Yapıcı çatışma (görev) ↔ yıkıcı çatışma (kişisel) ayrımı
• Çözüm: pozisyon değil çıkar konuşulur (Harvard yöntemi)

16. Zaman ve Toplantı Yönetimi

• CEO takvim analizi: %30 strateji + %30 insan + %20 müşteri + %20 yatırımcı?
• Eisenhower matrisi: önemli ↔ acil bölmesi
• "No" disiplini: stratejik hedefe hizmet etmeyen toplantıya hayır
• Tek bloklu çalışma saatleri: 2 saatlik kesintisiz blok
• Kendine zaman: haftalık 2 saat düşünme bloğu, takvimde sabit

17. Raporlama ve Takip

• Üst yönetim raporu: tek sayfa + 3 KPI + 3 risk + 3 fırsat
• Yönetim Kurulu sunumu: 10-15 slayt + 30 dk sunum + 60 dk Q&A
• Aksiyon takibi: RACI matrisi + son tarih + sahip
• Hesap verebilirlik: kararı çıkartan da takip eder
• Çeyrek gözden geçirme: hedef vs gerçek + öğrenilen ders

18. Hukuki Sorumluluk

• YK üyesi yükümlülükleri: özen + sadakat + sır saklama (TTK 369-371)
• Bilanço hilesi, mali tablo manipülasyonu → cezai sorumluluk
• D&O sigortası (Directors & Officers) → kişisel risk transferi
• Compliance: KVKK, SPK, rekabet, vergi, iş hukuku uyum
• Whistleblower hattı → iç ihbar, anonim ve korumalı
• ESG raporlama: artık zorunlu (BIST Sürdürülebilirlik Endeksi)