MOBBİNG - İŞYERİNDE DUYGUSAL SALDIRI EĞİTİMİ
Mobbing kavramı, batıda uzun yıllardır tanınan bir kavram ve edim olmakla beraber ülkemizde son yıllarda gündeme gelmiş ve bu konuda devletin yapmış olduğu bazı girişimler sayesinde kısmen tanım ve alınacak önlemler ile Mobbing yapmada suçlu olanların ne şekilde cezalandırılacakları yeni borçlar kanunu vasıtasıyla yürürlüğe konulmuştur. Dijital mobbing ve siber zorbalık günümüzün yeni biçimleridir.
Eğitimin amacı; Mobbing kavramının olabildiğince açık ve anlaşılabilir şeklinde tanımını yapmak, Mobbing yapanların ve Mobbing'e maruz kalanların uğradıkları durumlar ile ilgili vakalardan örnekler sunarak Mobbing'in bertarafında asli faaliyetin Mobbing olayını önlemek olduğunu ortaya koymaktır. Konunun ansiklopedik tanımı da dersin başında özetlenir.
Eğitim Yöntemi
Vaka analizleri, teorik çerçevenin sunulması, tartışmalar ve öneriler.
Katılımcı Profili
- İK ve Çalışan İlişkileri Uzmanları: Mobbing şikayetlerini ve müdahale sürecini yöneten profesyoneller
- Üst ve Orta Düzey Yöneticiler: Ekip içinde mobbing önleme sorumluluğu taşıyan liderler
- İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları: Psikososyal risk değerlendirmesi yapan profesyoneller
- Hukuk ve Compliance Çalışanları: Mobbing iddialarında hukuki süreci yöneten kişiler
- Etik Hat Sorumluları: Şikayet kanalı yöneten profesyoneller
- Tüm Çalışanlar ve Çalışan Temsilcileri: Mobbing farkındalığı kazanmak isteyen herkes
Süresi
1 Gün (7 Saat)
Kazanımlar
- Mobbing Tanımı: Borçlar Kanunu çerçevesinde net kavramsal sınır
- Tipoloji Okuma: Mobbing yapan ve maruz kalan profilini tanıma
- Dijital Mobbing: Siber zorbalık ve uzaktan iletişimde mobbing
- Psikososyal Risk: İSG kapsamında psikososyal tehdit değerlendirmesi
- Etik Hat Yönetimi: Şikayet kanalı kurma ve gizlilik koruma
- Müdahale Süreci: Şikayet sonrası incelemenin disiplinli yürütülmesi
- Önleme Kültürü: Mobbing'i sistemli olarak engelleyen kurum kültürü
Mobbing - İşyerinde Duygusal Saldırı Eğitimi Konuları
1. Mobbing Kavramı
- Mobbing nedir, hangi davranışı kapsar?
- Sıradan iş çatışması ↔ mobbing: ayırt edici sınır nerede?
- 3 unsur: süreklilik + sistematiklik + hedef alma
- "Sert yönetici" vs mobbing: niyet ve örüntü farkı
- Tek olay mobbing midir, kaç tekrar sonra adlandırılır?
2. Mobbingin Tarihçesi
- Heinz Leymann (1980'ler) → işyeri psikolojik şiddet araştırması
- İsveç ↔ Almanya ↔ ABD: kavramın yayılma rotası
- Türkiye'de mobbing: 2011 Borçlar Kanunu öncesi ve sonrası
- Yargıtay emsal kararları → kavramın hukukileşmesi
3. Toplumsal Kültür ve Mobbing
- Yüksek güç mesafesi kültürlerinde mobbing eşiği neden yüksek?
- Hiyerarşi baskın toplum vs eşitlikçi toplum: davranış farkı
- Kadın çalışana yönelik mobbing: cinsiyetli örüntüler
- "Patron her zaman haklı" söyleminin koruyucu zırha dönüşmesi
- Toplumsal farkındalık → şikayete dönüşme oranı
4. Örgütsel Yapı ve Şirket Kültürü
- Mobbinge zemin hazırlayan kültür: kapalı + rekabetçi + ödül-cezasız
- Performans baskısı → günah keçisi üretme refleksi
- Belirsiz görev tanımı + adaletsiz dağılım = çatışma yakıtı
- Şeffaf yönetişim ↔ açık iletişim: koruyucu kültür unsurları
- Liderin tonu örgüte nasıl sirayet eder?
5. Mobbing Süreci
- 1. evre: tetikleyici çatışma (rekabet, terfi, görüş ayrılığı)
- 2. evre: saldırı davranışlarının başlaması
- 3. evre: yönetimin tarafsızlığını kaybetmesi
- 4. evre: izolasyon → işten çıkarılma ya da istifa
- Süreçte örgütün sessiz kalması neden mobbingi büyütür?
6. Mobbing Yapanlar
- Tip 1: güç hissini onaylama ihtiyacındaki "narsist"
- Tip 2: kendini tehdit altında hisseden "savunmacı"
- Tip 3: gruba uyum için katılan "izleyici-fail"
- Bireysel mobbing ↔ grup mobbingi: dinamik farkı
- Yönetici fail: yetkiyi araç yapma örüntüsü
7. Mobbing Mağdurları
- Tipik mağdur profili var mı, yoksa herkes hedef olabilir mi?
- Mağdurun ilk tepkisi: inkâr → öz suçlama → izolasyon
- Bireysel başa çıkma: kayıt, danışma, sınır çizme
- Psikolojik etkiler: kaygı, uyku bozukluğu, post-travmatik belirti
- İşten ayrılmanın sağlığa zararı vs mücadelenin maliyeti
8. Mobbinge Karşı Önlem
- Yazılı mobbing politikası → çalışanlara duyuru
- Etik kod + davranış kuralları → ihlal yaptırımı tanımlı
- Yönetici eğitimi → erken sinyal okuma
- Çalışan farkındalık eğitimi → şikayet kanalı bilgisi
- Yıllık iklim ölçümü → anonim risk taraması
9. Tavizsiz Tutum ve Bertaraf Yöntemleri
- Net duruş: "şirketimizde bu davranış yer almaz" deklarasyonu
- Kanıt toplama: tarih + tanık + yazılı bildirim + e-posta arşivi
- Dahili kanal → İK / etik hat → bağımsız inceleme
- Yasal yol: ALO 170 + iş mahkemesi + tazminat davası
- Şikayet eden çalışanın korunması: misilleme yasağı
10. Mobbing'in Sonuçları
- Birey: kaygı bozukluğu, depresyon, fiziksel hastalık
- Şirket: turnover ↑, devamsızlık ↑, verim ↓, dava maliyeti
- Ekip: güven erozyonu, kendi kabuğuna çekilen ekip
- Toplumsal: sağlık sistemine yük + iş gücü kaybı
- İtibar: işveren markası zedelenmesi (Glassdoor, sosyal medya)
11. Dünyada ve Türkiye'de Mobbing
- İsveç (1993): işyeri psikolojik şiddete ilk yasal düzenleme
- Fransa, Almanya: ayrı mobbing yasası
- ABD: ayrımcılık çerçevesi içinde değerlendirme
- Türkiye: TBK md. 417 + İş Kanunu md. 24/II-d
- Yargıtay 22. HD emsal kararları → ispat yükü dağılımı
12. Şikayet Yönetimi ve Çözüm
- Şikayetin alınması → gizlilik taahhüdü
- Bağımsız komisyon kurulumu → çıkar çatışması yok
- Taraflarla görüşme + belge incelemesi
- Karar → disiplin / uzlaşı / iş ilişkisinin sonlandırılması
- Sonraki adım: onarıcı süreç + tekrar etmeme garantisi
13. Dijital Mobbing ve Siber Zorbalık
- Uzaktan çalışmada mobbing: e-posta tonu, toplantı dışı bırakma
- Group-chat'lerden silme, "okumadı" damgalama
- Aşırı izleme yazılımları → kontrol mü mobbing mi?
- Sosyal medyada ima → kişiyi hedef alma
- Dijital kanıt: ekran görüntüsü + meta-data + log
Mobbing - İşyerinde Duygusal Saldırı Eğitimi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları
Bu eğitim hangi pozisyondaki çalışanlar için uygundur?
İK ve çalışan ilişkileri uzmanları, üst ve orta düzey yöneticiler, İSG uzmanları, hukuk-compliance çalışanları, etik hat sorumluları ve tüm çalışanlar için uygundur.
Mobbing tanımı ve hukuki çerçeve detaylı işleniyor mu?
Evet, mobbingin hukuki tanımı, unsurları (süreklilik, sistematiklik, hedef alma), Borçlar Kanunu ve İş Kanunu çerçevesi ile Yargıtay emsal kararları detaylı işlenir.
Mobbing süreci, profilleri ve mağdur özellikleri içerikte var mı?
Heinz Leymann süreç modeli, mobbing yapanların psikolojik motivasyonları, mağdur profilleri ve grup mobbingi pratik vakalarla işlenir.
Şikayet kanalları ve etik hat yönetimi içerikte detaylı mı?
İç şikayet mekanizmaları, etik hat (whistleblower) yapısı, gizlilik koruma, bağımsız inceleme süreci ve hukuki başvuru yolları uygulamalı vakalarla işlenir.
Dijital mobbing ve siber zorbalık içerikte yer alıyor mu?
Sosyal medya üzerinden mobbing, uzaktan çalışmada psikolojik şiddet, dijital izleme ve modern mobbing biçimleri güncel modüllerde işlenir.
Bu eğitimi şirketinize özel olarak verir misiniz?
Evet, Mobbing Eğitimini firma içi olarak veriyoruz. Şirketinizin sektör, çalışan profili ve mevcut etik politikaları ihtiyaç analizinde belirlenip vakalar özelleştirilir.
Mobbing önleme kurum kültürü içerikte ele alınıyor mu?
Psikolojik güvenlik, açık iletişim kanalları, erken müdahale mekanizmaları, etik kod tasarımı ve liderin rol modelliği modüler olarak işlenir.
Eğitim sonrası şirket mobbing politikası kurulması için destek var mı?
Eğitim sonrası şirkete özel mobbing önleme politikası, şikayet protokolü, etik hat kurulumu ve eğitim materyali hazırlama danışmanlığı opsiyonel olarak sunulur.
